18 juni 2015

Verslag PES Congres Boedapest

Afgelopen weekend vond het tiende PES Congres plaats in het prachtige Budapest. Het is geen toeval dat het debat over democratie en tolerantie werd gevoerd in Hongarije, hier staat de democratie meer en meer onder druk. Het congres van de Party of European Socialists (PES) geldt dan ook als steunbetuiging aan de Hongaren die vechten voor meer democratie en tegen de mediacensuur en criminalisering van de oppositie waaraan ook onze zusterpartij MSZP deelneemt. Ook de manier waarop de autoritaire Premier Orbán migranten wegzet is schokkend. Het beleid van Orbán gaat nu zelfs zo ver dat veel NGO’s niet op het PES Congres durven te spreken.

Verkiezingen
Dat wij met zo’n 800 Europese sociaaldemocraten samen komen om ons uit te spreken over de toekomst van Europa is in dit licht dan ook bijzonder te noemen. Als gekozen PES-delegatie mogen wij de PvdA vertegenwoordigen en bepalen we mede de koers. Zo was er de leiderschapsverkiezing tussen de Sergei Stanishev, PES-president sinds 2012, en zijn tegenkandidaat Enrique Barón Crespo uit Spanje (voormalig voorzitter Europees Parlement). Barón Crespo trok zich terug, maar zette met zijn kandidatuur Stanishev wel op scherp met zijn inzet op modernisering van de partij en campagnevernieuwing.

Mooi om te vermelden is dat Marja Bijl, vicevoorzitter van de PvdA, werd herkozen tot vicevoorzitter van de PES-Women, onze Europese vrouwenorganisatie. Internationaal Secretaris Kirsten Meijer werd opnieuw namens de PvdA in de PES Presidency gekozen, het hoofdbestuur van de PES.

Discussie
Er is een groot aantal actualiteiten waar we ons als ‘comrades’ druk om maken; zo is er tijdens de verschillende paneldiscussies en workshops uiteraard veel aandacht voor de tragedies op de Middellandse Zee. De sociaaldemocraten in het Europees Parlement zien de noodzaak voor humanitaire reddingsacties op zee en zijn voor spreiding van vluchtelingen over de EU. Daarnaast moeten maatregelen getroffen worden om te voorkomen dat asielzoekers toegang zoeken binnen de EU. Waar het gaat om vluchtelingen met economische motieven komen laat onze werkloosheid die instroom helaas niet toe en is een effectief terugkeerbeleid van belang (zo schreef Europarlementariër Kati Piri hier al eerder over het standpunt).

Ook de druk op de Eurozone en de manier waarop we met Griekenland omgaan werd natuurlijk bediscussieerd. In algemenere zin werd in een workshop over uitdagingen voor de sociaaldemocratie in de 21ste eeuw onder meer gesproken over een links alternatief voor de neoliberale hervormingen. Hier kwam uit dat we tegenover hervormingen die zich vooral richten op beperking van arbeidsrechten een beter financieel systeem, bestrijding van belastingontwijking en een veel uitdagender Junckerplan moeten plaatsen. De afgelopen jaren dreigt de EU achterop te raken, daarom zijn ambitieuzere investeringen in infrastructuur, de vergroening van de economie en energievoorziening noodzakelijk om ervoor te zorgen dat Europa leidend is op het gebied van onderzoek en ontwikkeling.

Niet alle debatten kwamen even goed uit de verf, zo organiseerde de Progressive Alliance een debat over “A new policy of detente” over de verhoudingen tussen de EU en Rusland. Vanwege de samenstelling van het panel werd het een zeer eenzijdige en pro-Russische discussie die niet goed de verhoudingen binnen de PES weerspiegelde. Verschillende scenario’s voor de oostelijke partnerlanden werden voorgelegd maar er was weinig ruimte voor kritische reflectie over de haalbaarheid van die scenario’s en over de rol van Rusland daarin. Meer consensus was er tijdens een ontbijtbijeenkomst over de Westelijke Balkan waar gedachten werden gedeeld over de strijd tegen het autocratische regime in Macedonië. Om de verkiezingen goed voor te bereiden zal zusterpartij SDSM proberen meer Albanezen op hun lijst te zetten om zo de etnische verdeeldheid in het land te boven te komen. Alle partijen waren het erover eens dat de crisis in Macedonië geldt als een waarschuwingsschot omdat verschillende regeringen in de regio afglijden naar autocratisch bestuur en daarin worden gesteund door de conservatieve Europese Volkspartij (EPP).

Dat er verschillen zijn tussen de partijen is verklaarbaar en daarom zijn debatten van belang. Aan het einde van de dag zijn we het in grote lijnen eens over de inzet voor ons Europa. Zo vinden we dat economische vrijheden nooit ten koste mogen gaan van sociale rechten, willen we gelijk loon voor gelijk werk en is er geen twijfel over de eerste prioriteit van de Europese sociaaldemocratie: decent work.

Resoluties
Om dit vorm te geven namen we unaniem enkele resoluties aan waaraan we voorafgaand aan het congres hebben gewerkt: United for Jobs is een richtlijn om werkloosheid te bestrijden met het ‘Youth Guarantee Plan’ en investering in de arbeidsomstandigheden van werknemers in alle Europese landen. De nadruk lag hierbij op het creëren van groene banen, een stokpaardje in onze amendementen dus dit stemde tot tevredenheid bij de delegatie. De aandacht die we vroegen voor LGBT-rechten kreeg niet enkel een plek binnen de Roadmap towards 2019, ook in de resolutie For a Tolerant, Inclusive and Democratic Europe was nu voldoende aandacht voor het bestrijden van alle soorten discriminatie. De focus ligt hier op het EU Scoreboard for Democracy; (voor een inclusieve maatschappij en tegen nationalisme) omdat de democratische rechtstaat in sommige EU landen onder druk staat. De resolutie Towards a Strong Progressive Global Agenda behandelt onder meer de aanpak voor migratievraagstukken en de balans tussen vrijheden en veiligheid.

Naast de acceptatie van de resoluties vond er een reeks aan toespraken plaats. Diederik Samsom stal de show met een bevlogen speech waarin hij stelde dat resoluties en wetten mooi zijn, maar dat het nog belangrijker is om naar buiten te gaan, mensen te overtuigen van onze waarden en een beweging te bouwen.

Voor meer info, documentatie en video’s zie hier.

Gekozen leden van de PvdA-delegatie in de PES

Bob Deen, Chris Peeters, Marjolein Nieuwdorp en Maarten Vleeschhouwer