3 november 2015

S&D kritisch over voorstellen van de Europese Commissie om de EMU te verdiepen

Op woensdag 21 oktober presenteerde de Europese Commissie haar plannen voor de versterking en verdieping van de Economische en Monetaire Unie (EMU). De fractie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement (S&D) verwelkomt het initiatief van de Commissie en steunt haar visie dat de landen van de Eurozone hun samenwerking en afstemming op economisch gebied moeten versterken. Echter, verschillende S&D Europarlementariërs wijzen erop dat de Commissie in haar plannen geen voorstellen doet om de democratische verantwoording te versterken in de context van het Europees economisch bestuur. 

Five Presidents Report

De gepresenteerde plannen bouwen voort op het in juni verschenen Five Presidents Report, waarin beschreven wordt dat hechtere samenwerking nodig is om de EMU beter te laten functioneren. Daarnaast stelden Europese voorzitters Jean-Claude Juncker, Donald Tusk, Jeroen Dijsselbloem, Mario Draghi en Martin Schulz dat het ontwikkelen van concrete mechanismen voor betere coördinatie van economisch beleid, convergentie, solidariteit en het verbeteren van het economisch bestuur van de Eurozone prioriteit hebben.

Op basis van het Five Presidents Report heeft de Commissie voorstellen gemaakt op vier beleidsterreinen om te komen tot een economische, financiële, fiscale en politieke unie. Allereerst stelt de Commissie voor dat elk Euroland een Competitiveness Board opricht om het concurrentievermogen van de verschillende economieën te vergroten en daarnaast de verschillen tussen de lidstaten te verkleinen. Ook onderdeel van het economisch bestuur  is het Europese Semester waarin de Commissie voorstellen doet aan de lidstaten op budgettair, economisch en sociaal gebied. Tevens zegt de Commissie dat de Bankenunie in 2017 voltooid moet zijn, waaronder een Europees deposito garantie stelsel, waarmee de integriteit en financiële stabiliteit van de Eurozone gewaarborgd wordt en waarbij risico’s gedeeld worden met de private sector. Aansluitend adviseert de Commissie om een Europees fiscaal bestuur in het leven te roepen om prijsstabiliteit te bevorderen en om de begrotingsregels, zoals opgesteld in het Stabiliteits- en Groeipact, te handhaven. Ten slotte hamert de Commissie erop dat bovenstaande ‘unies’ gepaard moeten gaan met democratische verantwoording, legitimiteit en institutionele versterking, waarbij zij stelt dat een belangrijke rol is weggelegd voor het Europees Parlement en de nationale parlementen.

Reacties S&D

S&D vicevoorzitter Maria João Rodrigues (PS, Portugal) is blij dat de Commissie vorderingen maakt om de EMU te voltooien, ondanks de verschillende meningen van lidstaten binnen de Raad van de Europese Unie. “De fragiele staat van de Eurozone is een grote bedreiging voor de hele Europese Unie en het Europees Parlement is dan ook volop bezig om de Eurozone te versterken voordat de volgende crisis komt.” Rodrigues vindt het terecht dat de Commissie pleit voor een bredere visie op het concurrentievermogen van de lidstaten, waarbij ook gekeken wordt naar innovatie. Toch vindt zij dat er meer geïnvesteerd moet worden om op korte termijn de economische convergentie te bevorderen en om armoede en ongelijkheid te verminderen.

Daarnaast stelt S&D Europarlementariër Pervenche Berès (PS, Frankrijk) dat het onacceptabel is dat de voorstellen betreffende het Europese Semester de invloed van het Europees Parlement beperken, terwijl democratische versterking een belangrijk thema is in de discussie over de EMU. “Het mag niet het geval zijn dat Europese economische aanbevelingen voorbij gaan aan het parlement. Dit mag geen simpele deal zijn tussen de Commissie en de Raad.”  Zij verwijst hierbij naar het Five Presidents report waarin ook de nadruk wordt gelegd op meer democratie. Ook S&D Europarlementariër Roberto Gualtieri (PD, Italië), voorzitter van de commissie voor economische en monetaire zaken in het Europees Parlement, wijst erop dat de Europese volksvertegenwoordiging meer betrokken had moeten zijn bij deze eerste fase van de EMU-hervormingen. “De Commissie denkt ten onrechte dat het hervormingen beter en sneller kan doorvoeren door het Europees Parlement uit te sluiten en door zichzelf over te leveren aan de Raad.”

Tijdens het plenaire debat over de voorstellen van de Commissie maakte PvdA-Europarlementariër Paul Tang duidelijk dat de discussie hierover niet mag verzanden in ‘regels zijn regels’. “Het economisch bestuur klinkt voor velen wat stoffig, maar het gaat over democratie. Het bestuur mag nooit bestaan uit bureaucratische regeltjes, dat is de dood in de pot voor de politiek.” Daarnaast zei Paul Tang dat de politiek en het Europees Parlement moeilijke keuzes niet mogen schuwen. “We willen beleid dat de economie helpt stabiliseren en tegelijkertijd wille we beleid dat de overheidsschuld houdbaar maakt. Hoe combineren we dat? We willen dat een land zelf verantwoordelijkheid neemt voor bezuinigingen, hervormingen en investeringen en we willen dat landen niet aan hun lot worden overgelaten. Hoe combineren we beide?” Volgens hem moeten in Brussel, en in de andere hoofdsteden, hierover duidelijke keuzes gemaakt worden om een nieuwe eurocrisis af te wenden.

Door Jaron Liplijn, stagiair Internationaal Secretariaat PvdA