16 februari 2016

Progressieve antwoorden op de vluchtelingencrisis

In de Oude Zaal van de Tweede Kamer verzamelden zich op 15 februari vertegenwoordigers van verschillende sociaaldemocratische partijen uit heel Europa om met elkaar te spreken over oplossingen voor de vluchtelingencrisis. Het vraagstuk dat voor sociaaldemocraten draait in de kern om mensenrechten. Het redden van levens staat nu voorop, zo stelde Diederik Samsom dan ook duidelijk in zijn openingsspeech.

Het gaat erom dat politici nu aan de Europese bevolking laten zien dat ze het vraagstuk kunnen controleren. “We moeten naar een systeem toe waarin de overtocht van vluchtelingen zinloos wordt. Zolang de overtocht kansen biedt, zijn mensen kennelijk bereid hun kinderen te verliezen onderweg. Met een ruimhartige legale asielroute vanuit de regio naar Europa en het ontmantelen van de mensensmokkelroute om te voorkomen dat er mensen verdrinken maken we een belangrijk begin.” Samsom pleit er voor om met een kopgroep van welwillende landen tot actie over te gaan en niet meer te wachten tot alle EU lidstaten het eens zijn.

Daarnaast heeft de Italiaanse Europarlementariër Cecile Kyenge als rapporteur gewerkt aan een lijvig rapport voor een holistische aanpak voor onder meer het inrichten van hotspots, quota en ‘relocatie’; de verdeelsleutel, veilige en legale routes, asielprocedures en de uitdagingen van integratie.

Verder kwam het gevoelige punt van grenzen ter sprake tijdens de bijeenkomst: welke routes bieden we en wat kunnen onze samenlevingen aan? De discussie komt dan automatisch op ‘beter voorkomen dan genezen’: het optreden van Europa in Syrië en andere brandhaarden bepaalt mede de vluchtelingenstromen. De rol van Rusland en de ontwikkelingen in Turkije blijven hierbij zorgwekkend.

Paul Scheffer was aanwezig om de sociaaldemocraten een spiegel voor te houden over de  verwachtingen die worden geschapen. Welke toekomst kunnen we vluchtelingen bieden? De druk op de verzorgingsstaat kan groter worden, terwijl het draagvlak tanende is, volgens Scheffer.

In het Humanity House vond ’s avonds een paneldiscussie plaat met onder andere PvdA-Europarlementariër Kati Piri over de sentimenten in verschillende landen en de positie van sociaaldemocraten. Tamás Harangozó, nationaal parlementslid voor onze Hongaarse zusterpartij MSZP, noemde de voorstellen van Samsom “het beste plan dat we hebben gezien sinds het ontstaan van de problemen en dat is een lange tijd.” De internationaal secretaris van de Griekse PASOK, wees op de menselijke drama’s die hij van dichtbij ziet. Ook hij vindt dat dit plan een antwoord biedt op de realiteit.

Afrondend sprak PvdA Tweede Kamerlid Marit Maij over de noodzaak van opvang van vluchtelingen binnen en buiten de EU, waarbij naast veiligheid ook een perspectief op een goede toekomst niet mag worden vergeten. De dialoog met de mensen waar dit over gaat, de mannen, vrouwen en kinderen die aan de poorten van Europa aankloppen vanwege oorlog in hun land, verdienen een stem in het debat, het gaat tenslotte om hun kansen.

Aangezien deze crisis nog zeker jaren zal duren is het zaak om de omstandigheden waarin vluchtelingen verkeren, in kampen waar amper werk of onderwijs is, te verbeteren. Met het geopperde plan wordt nu een belangrijk begin gemaakt. Als er deze dag iets duidelijk is geworden, dan is het wel dat we niet meer gaan wachten op andere landen: the time is now and we will not wait to act.

Door: Marjolein Nieuwdorp, PES-congresdelegatie