12 december 2012

Homoseksualiteit onder druk in Oekraïne

PvdA-buitenlandreporter Elsemieke de Jong bericht over de anti-homo wet die dreigt aangenomen te worden in Oekraïne. Het wetsvoorstel voorziet in een vrijwel volledige verbanning van publieke homoseksuele uitingen, tot een verbod op mediaberichten over homoseksualiteit aan toe. Lees hieronder meer.

‘In oktober 2012 heeft het Oekraïense parlement in een eerste lezing een wet aangenomen die de ´propaganda van homoseksualiteit´ zal verbieden. Een tweede stemronde zal volgens verschillende bronnen binnenkort plaatsvinden. Indien de wet wordt aangenomen mag de media niet meer over homoseksualiteit publiceren, mogen Gay Parades niet meer worden georganiseerd, mogen screenings van films als Brokeback Mountain niet meer worden getoond en oh wee als je in het openbaar handje vasthoudt met een persoon van hetzelfde geslacht! Mensen die de wet overtreden riskeren een gevangenisstraf van maximaal 5 jaar.

Mensenrechtenschendingen

De voorgestelde wet schendt natuurlijk de mensenrechten van lesbiennes, homo´s, biseksuelen en transgender personen (LHBT) in Oekraïne. De wet discrimineert niet alleen op basis van seksuele oriëntatie, maar criminaliseert daarboven op ook homoseksualiteit. Oekraïne schendt hiermee verschillende mensenrechten zoals de vrijheid tot vergadering, vrijheid van meningsuiting en informatie als vastgelegd in verschillende internationale verdragen zoals het Europese Handvest voor de Rechten van de Mens (Artikel 10, 11 en 14) welk Oekraïne ook geratificeerd heeft. Daarnaast krijgt homofobie, wat in Oekraïne een dagelijkse strijd is voor LHBT personen, met de invoering van deze wet, nog meer vrij spel.

Rusland

De ´anti-homo wet´ is gemodelleerd naar al bestaande wetten in bepaalde delen van Rusland, onder andere in St. Petersburg. Medio december zal ook in de Russische Doema een nationaal verbod op het promoten van homoseksualiteit worden besproken. De indieners van dergelijke wetten claimen dat homopropaganda leidt tot verspreiding van AIDS en daarnaast heeft het een negatieve invloed op traditionele gezinsverbanden.
Hoewel Rusland zich niet druk schijnt te maken over de geuite kritiek van de internationale gemeenschap is er hopelijk een kans dat Oekraïne, een land dat tot zekere mate wel hechtere banden met het Westen en de EU nastreeft, zwicht voor internationale druk. President Janoekovitsj moet ook de nieuwe wet ondertekenen na een tweede lezing. Hij heeft nog niet gezegd of hij dat zal doen.

Internationaal protest

In Oekraïne zelf blijven de protesten vrij beperkt. Op 9 december jl. kwamen wel honderden LHBT activisten bij elkaar in het centrum van Kiev. Het protest eindige echter doordat anti-homo activisten gasbommen lieten afgaan.
De Verenigde Naties Mensenrechten Comité heeft in een uitspraak gesteld dat de wet in strijd is met het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, welk Oekraïne ook heeft getekend. Ook Amnesty International, Human Rights Watch, ILGA Europe en vele andere mensenrechtenorganisaties helpen mee de internationale druk op te voeren.
De Europese Commissie probeert nu, na druk van het Europees Parlement en het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken, Oekraïne te kunnen dwingen de wet te laten vallen ten koste van het visumvrij reizen naar de EU. Medio december zal daarnaast het Europees Parlement in Straatsburg een resolutie proberen aan te nemen.
Navolgend op deze ontwikkelingen heeft Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans, tijdens de ministersconferentie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking Europa (OVSE) van december 2012 om speciale aandacht gevraagd voor de situatie van LHBT personen: “Elk individu heeft het recht zichzelf te zijn. Autoriteiten mogen niet interveniëren in de rechten van het individu. Het is aan ons om deze rechten te verdedigen. Dat doen we niet voor onszelf, niet voor de staat, maar voor de mensen die ernaar smachten te mogen zijn wie ze zijn.”
Oekraïne is volgend jaar voorzitter van de OVSE.’

Door Elsemieke de Jong, PvdA Buitenlandreporter