15 oktober 2012

Herstel stabiliteit en vertrouwen in Europa

Op vrijdag 12 oktober kwamen Europese sociaaldemocratische denktanks en partijen bij elkaar in Dublin voor een conferentie over “Progressive governance”. De grote vraag die voorlag was hoe we de stabiliteit en het vertrouwen in Europa kunnen herstellen. Hoe groot de uitdaging ook is, aan ideeën geen gebrek.

Een van de inleiders, Patrick Diamond (senior research fellow, Policy Network) presenteerde een post-crisis beleidsagenda voor sociaaldemocraten. Volgens Diamond moet de agenda ten eerste gericht zijn op versterken van de veerkracht van onze samenleving en de instituties. Door bijvoorbeeld de financiële sector te reguleren, belastingstelsels te hervormen en meer te richten op welvaart in plaats van inkomen en door investeringen in kinderen en jongeren te waarborgen.

Gelijkheid

Ten tweede zijn er volgens Diamond structurele hervormingen nodig die de gelijkheid bevorderen. Hierbij valt te denken aan het bestrijden van jeugdwerkloosheid door jongeren in heel Europa een garantie op een baan, scholing of stage te geven. Maar ook overheidsinvesteringen gericht op groei, bijvoorbeeld innovatie en onderzoek. Interessante ideeën die de moeite zijn om nog eens terug te lezen in zijn paper.

Gedurende de conferentie kwam het onderwerp bezuinigen versus investeren vaak terug. Fatsoenlijk werk en inkomen en toegang tot basisvoorzieningen als goed onderwijs en gezondheidszorg zijn cruciaal om uit de crisis te komen en het vertrouwen in de economie te herstellen. Alleen maar keihard bezuinigen brengt de economie meer schade toe. Dat is iets waar iedereen het over eens is.

Zelfs het IMF kwam vorige week met een rapport waarin wordt gesteld dat het tempo waarin landen bezuinigingen doorvoeren moet worden aangepast aan de economische omstandigheden.

Geld

De terechte vraag is waar dat van betaald gaat worden in tijden dat elk dubbeltje tien keer moet worden omgedraaid. Daar zijn volgens mij drie antwoorden op. Ten eerste moeten er keuzes gemaakt worden. In Nederland, maar ook in Europa. Dat het kan bewees Michiel Servaes (Kamerlid PvdA) afgelopen week in de Tweede Kamer, waar hij pleitte voor een fundamentele modernisering van de meerjarenbegroting van de Europese Unie: minder landbouwsubsidies en meer geld naar innovatie en onderzoek.

Ten tweede bewijst de praktijk dat ook met weinig geld veel bereikt kan worden. Lodewijk Asscher, één van de panellisten bij de conferentie in Dublin, zegt dat  “echte verandering begint met een politiek die zich weer echt bekommert om het onderwijs, in plaats van goede sier maken met een grote zak geld”. Het resultaat? In Amsterdam daalde het aantal zwakke tot zeer zwakke scholen van 40 naar 10.

Ten derde door vast te houden aan ons kompas van eerlijk delen en het sociaaldemocratische principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten behoren te dragen. Dat betekent bijvoorbeeld dat ook de financiële sector een bijdrage moet leveren, door invoering van een belasting op financiële transacties. De steun hiervoor groeit, zo bleek vorige week tijdens de top van ministers van Financiën, waar elf landen instemden met het voorstel. Helaas behoort Nederland nog niet tot deze kopgroep, maar wat niet is kan nog komen.

Sociaaldemocraten op lokaal, landelijk en Europees niveau werken dag in dag uit aan het oplossen van de crisis. Stap voor stap, maar met grote vastberadenheid. Want alleen dan kunnen de stabiliteit en het vertrouwen hersteld worden.

Door Kirsten Meijer, internationaal secretaris PvdA