4 december 2012

De inktzwarte schaduw van de Gouden Dageraad

PvdA-buitenlandreporter Ralph du Long schetst een impressie van de huidige situatie in Griekenland en zoomt in op De Gouden Dageraad, de ultranationalistische en extreemrechtse politieke partij die sinds de economische malaise aan populariteit wint.

Een land in chaos en crisis. Werkloosheid en armoede. Een ultranationalistische partij die zegt op te komen voor de belangen van de oorspronkelijke bevolking. Die knokploegen gebruikt tegen ‘ondermensen’. Linkse activisten die zich teweer stellen en tegengeweld gebruikten.

Nee, dit zijn niet de nadagen van de Weimar republiek aan de vooravond van een regime dat de wereld in verderf stortte. Dit is Griekenland in het jaar 2012, bijna zeventig jaar na het einde van die nachtmerrie. Dit is de EU die onlangs de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. Aan de zuidoostelijke grens kraakt het bekroonde vredesbolwerk.

Derde partij

Gouden Dageraad is de naam van de ultranationalistische partij. Jarenlang leed het een marginaal bestaan, zonder parlementszetels. Dit jaar werd de kiesdrempel voor het eerst gehaald. Rond de zeven procent van de bevolking stemde Gouden Dageraad. Volgens recente peilingen is de aanhang verdubbeld en zou het nu de derde partij zijn.

Deze tijd kent een forse opkomst van populistische partijen door heel Europa. Maar het lijkt kinderspel vergeleken bij wat er in Griekenland gebeurt. De politiek leider is een Holocaust ontkenner. Het partijsymbool lijkt op een hakenkruis. De leden groeten elkaar Hitleriaans. Ze kleden zich bij voorkeur in intimiderend zwart en zijn kort- of kaalgeschoren.

Incidenten

De incidenten met leden en volksvertegenwoordigers zijn niet meer te tellen. Op YouTube zwerven de filmpjes van onder meer parlementsleden van de partij die handelswaar van migranten vernielen. Regelmatig worden klopjachten op migranten georganiseerd. Tijdens een tv-programma sloeg een woordvoerder van de partij een vrouwelijk parlementslid in het gezicht en gooide water over een andere. Acteurs van een onwelgevallig toneelstuk werden bedreigd. Griekenland voor de Grieken is het credo van deze partij. Geweld en intimidatie zijn de middelen.

Amado is een antifascist. Hij is een Filippijnse migrant, was kok op Griekse rijkeluisjachten en woont in het hart van Athene. Hij heeft het geweld aan den lijve ondervonden, vrienden werden mishandeld. Amado is verbitterd. Hij zag hoe Gouden Dageraad sluipenderwijs wijken binnendrong en dat de politie de andere kant opkeek. Maar ook dat de partij folders uitdeelde in een onder homo’s populaire wijk. De tekst van het pamflet: ‘na de migranten zijn jullie de volgende’.

Georgia en Alexandra  bevestigen het beeld dat Amado schetst. Georgia werkt voor een Griekse organisatie die vluchtelingen helpt, Alexandria voor een Griekse vakbond. Georgia vertelt dat de partij onder politiemensen een enorme aanhang heeft en zelfs politietaken overneemt. Ze noemt het één van de meest verontrustende ontwikkelingen. Het vergiftigt het fundament van de samenleving. Niemand durft aangifte te doen. Ook Alexandra ziet frequente mishandelingen en huivert voor de harde toon van media en internet fora. Iedereen zal positie moeten kiezen, denkt ze. Dat deed ook haar vakbond die de kant van migranten koos.

Terugslaan

Amado vertelt hoe hij en zijn vrienden zich nu organiseren. Dat ze bereid zijn om hard terug te slaan. Hij geeft mij voorbeelden daarvan. Hij vraagt mij: ‘moet ik dan niets doen’? Mag ik mij niet verdedigen als steeds meer geweld tegen ons wordt gebruikt? Ik zou het willen maar ik kan Amado geen antwoord geven. Ik ken alleen de antwoorden die de geschiedenis geeft. Die zeggen dat een escalatie van geweld tot een verder neergaande spiraal zal leiden.

De crisis heeft vergaande economische en sociale gevolgen. Griekenland zal diep moeten gaan om daar boven op te komen. De volgende, en misschien even zo zware proeve, is of Griekenland – en wij de EU- onder die druk haar democratische beginselen kan vasthouden.

Door Ralph du Long, PvdA Buitenlandreporter

De namen van personen zijn veranderd.