8 april 2015

28 jaar onschuldig vast in de dodencel

Afgelopen zaterdag zette Anthony Ray Hinton voor het eerst in 28 jaar weer voet buiten de deur van de dodencel. Hij was onschuldig bevonden, nadat een nieuw onderzoek had uitgewezen dat het DNA op het vuurwapen niet de zijne was.

Hinton was in 1985 beschuldigd voor het doodschieten van twee medewerkers in een fastfoodrestaurant. Een getuige dacht Hinton te herkennen en wees hem in een fotoserie aan als schuldige. Hierna was een discutabel ballistisch rapport het enige bewijs dat de politie tegen Hinton had, maar het was voldoende om hem tot de dood veroordeeld te krijgen.

Onschuldig in de dodencel

Hinton is de afgelopen jaren niet de enige geweest die na jarenlange gevangenisstraf onschuldig bleek te zijn. In 2014 werden twee broers na 30 jaar uit de dodencel vrijgelaten en vorige maand werd een Amerikaanse vrouw na 22 jaar vrijgesproken van de moord op haar 4-jarige zoontje. Onderzoek heeft aangetoond dat ongeveer 4,1% van de ter dood veroordeelden in de Verenigde Staten uiteindelijk onschuldig blijken te zijn en dit is nog een conservatieve schatting zo stellen de onderzoekers omdat veel gevangenen al geëxecuteerd worden voor hun onschuld is gebleken. In Nigeria werd ThankGod Ebhos na 19 jaar vrijgelaten uit de dodencel. Zo zijn er nog vele voorbeelden te geven van onschuldige mensen die na jarenlang wachten op de dood werden vrij gelaten. Voor sommigen kwam dit te laat. Ondertussen zitten de dodencellen in de Amerikaanse staat Californië bijna vol. Al bijna tien jaar mag niemand geëxecuteerd worden terwijl er iedere maand wel nieuwe ter dood veroordeelden er bij komen. Het gevolg is dat duizenden ter doodveroordeelden in angst wachten op een doodstraf die misschien nooit zal volgen.

Doodstrafrapport 2014

Op 1 april kwam Amnesty International met zijn Doodstrafrapport 2014. Het rapport signaleert een alarmerende stijging van het aantal doodstraffen bij de bestrijding van misdaad en terrorisme. Staatsveiligheid wordt hierbij als reden aangevoerd om mensen te executeren, waarbij het stempel terrorist al te makkelijk wordt opgelegd. Verder stelt het rapport dat, hoewel het aantal executies in 2014 met 607 lager was in vergelijking met 2013, er een sterke stijging is in het aantal doodsvonnissen dat wordt opgelegd. Dit is met name te wijten aan een enorme stijging van het aantal vonnissen in Egypte en Nigeria. In totaal zaten er ten minste 19.094 mensen in 2014 in de dodencel. China leidt ieder jaar de ranglijst met duizenden executies per jaar, gevolgd door Iran (289 officieel bevestigd en ten minste 454 meer toegegeven door de autoriteiten), Saudi-Arabië (ten minste 90), Irak (ten minste 61) en de Verenigde Staten (35).

De PvdA is principieel tegen de doodstraf. Een overheid mag nooit iemand, wat hij of zij ook gedaan mag hebben, als straf van het leven beroven, zo reageerde PvdA Tweede Kamerlid Michiel Servaes afgelopen januari op de executie van Ang Kiem Soei, die in Indonesië voor een vuurpeloton kwam te staan. Naast het principiële, morele bezwaar is er ook een praktische bezwaar: er worden nu eenmaal fouten gemaakt in een strafproces. DNA-testen, bekentenissen die onder grote druk worden afgelegd, foutieve ooggetuigenissen, er zijn genoeg redenen te bedenken waarom iemand onschuldig in de dodencel terecht kan komen. In het geval van de doodstraf kan een dergelijke fout tot onherstelbare schade leiden, tot een onomkeerbaar feit. Het risico dat een onschuldig mens ter dood veroordeeld wordt is voor de PvdA een onverteerbaar risico.

Anthony Ray Hinton kwam zaterdag weer op vrije voeten te staan, onder de gewone mensen. Na 30 jaar moest hij eerst wennen aan een wereld die zich ook zonder zijn aanwezigheid verder had ontwikkeld. Nu staat Hilton in een maatschappij die wordt overheerst door mobiele telefoons en elektrische auto’s; een apparaat als de iPhone is een mysterie voor hem. Hij heeft de komende jaren nog een wereld te ontdekken. In vrijheid.

Zie ook de video van Amnesty International over de laatste dag van een vrijgesproken ter terdoodveroordeelde: mijn laatste dag.

Geschreven door Michaël Brevet, stagiair Internationaal Secretariaat PvdA